جراحی عمومی

همورئید، شقاق، فیستول،کیست مویی

هموروئيد يک نوع واريس وريدي است که در ناحيه رکتوم (راست روده) ايجاد مي شود. شقاق مقعد يک زخم طولي در محل تقاطع رينگ مقعد و لوله رکتوم (کانال آنال و در محل آنورکتال) مي باشد که با درد و خونريزي همراه است. فيستول مخرج معمولاً به دنبال يک آبسه (دمل) اطراف مقعد به وجود مي آيد که معمولاً آبسه نياز به تخليه اورژانس با ليزر يا جراحي داشته و در 50 درصد موارد به دنبال درمان آبسه فرد دچار فيستول مي گردد. کیست موئی در نقاط مختلف بدن که محل رویش مو باشد می تواند ظاهر شود شایع ترین محل کیست موئی در درجه اول درقسمت صورت در آقایان و در خانم ها زیر بغل و ناحیه عانه است و در مرحله بعد قسمت تحتانی ستون فقرات در ناحیه ساکروم و یا دنبالچه می باشد. در این مطلب به تفصیل به شرح این مشکلات، علل بروز این بیماری ها و درمان آنها می پردازیم.

هموروئيد چيست ؟
هموروئيد يک نوع واريس وريدي است که در ناحيه رکتوم (راست روده) ايجاد مي شود. ممکن است اين توده هاي هموروئيدي به بيرون مقعد هدايت شوند و گاهي نيز بر اثر پاره شدن وريدي، خون در زير مخاط و در داخل توده هاي هموروئيدي تجمع کرده که بسيار درد ناک است و معمولا در بيرون از مقعد ظاهر مي شوند که براي رهائي از درد بايد تخليه و محل آن با ليزر سوزانده شود. در اثر وارد شدن فشار زياد در هنگام دفع اين تجمع وريدي پرخون شده و متورم مي گردد و در صورت تکرار فشار و يبوست سطح آن زخم شده و باعث خونريزي مي گردد. اغلب اين خونريزي در انتهاي دفع ديده مي شود.
علائم هموروئيد
علائم شامل خونريزي مقعد، بيرون زدگي توده اي و يا توده هائي از مقعد و درد است. بيرون زدگي ممکن است از دور تا دور مقعد باشد که در اين موارد تنها راه درمان، درمان با ليزر است و مقعد همانند يک گل مي شود که سوراخ در وسط و بيرون زدگي ها مثل گل برگهاي يک گل در اطراف مي مانند.
عوامل ايجاد کننده هموروئيد
اغلب يبوست است ولي اسهال مزمن و زور زدن در هنگام اجابت مزاج و سن بالا و حاملگي و عوامل ارثي و ورزش هاي سنگين مثل وزنه برداري بدون آمادگي جسماني قبلي و رژيم هاي غذائي نامناسب و مدفوع سفت و چوبي و بالا رفتن سن و شل شدن مخاط و اسفنکتر مقعد نیز از عوامل ایجاد کننده اند.
درمان هموروئيد
1- روش جراحي که در مواردي براي درمان هموروئيد بکار مي رود حتما بايد در بيمارستان و تحت بيهوشي عمومي و يا اسپاينال (بي حسي کمري) صورت گيرد و در موارد پيشرفته بکار مي رود و مراقبت طولاني مدت بعد از عمل دارد.
2- روش درمان با حلقه لاستيکي يا رابر بند که اين روش براي مواردي بسيار موثر است. ولي براي مواردي که توده هاي هموروئيدي داخلي باشد خیر، زيرا در داخل مقعد اعصاب حسي کمتري نسبت به خارج مقعد دارد و اگر در هموروئيدهاي خارجي بکار رود ممکن است توام با درد شديد باشد در اين روش عوارضي مانند خونريزي ممکن است ديده شود ولي نادر و قابل کنترل است.
3- درمان با روش داپلر که با دستگاه مخصوص ابتدا شريان يافت مي شود سپس اين شريان بسته مي شود و در مرحله بعد وريد بسته مي شود. اين روش در عمل کار ساده اي نيست و پيدا کردن شريان و بستن آن بخوبي و سادگي صورت نمي گيرد و نهايتا همان روش رابر بند (حلقه لاستيکي) مي شود، اين روش هم براي توده هاي بيروني کارآيي ندارد.

شقاق چیست؟
شقاق مقعد يک زخم طولي در محل تقاطع رينگ مقعد و لوله رکتوم (کانال آنال و در محل آنورکتال) مي باشد که با درد و خونريزي همراه است. شقاق حاد معمولا با درمان محافظتي بهبود مي يابد ولي شقاق مزمن اکثرا نياز به جراحي پيدا مي کند. زخم ناحيه مقعد را شقاق مقعد گويند. شقاق ممکن است در نقاطي ديگر بجز مقعد نيز ديده شود مثلا در خانمها بعد از زايمان در پستان و گاهي در گوشه لب ممکن است ايجاد شود. شقاق در تمام سنين حتي شيرخواران ممکن است مشاهده شود. اين پارگي سبب اسپاسم اسفنکتر داخلي مقعد و درد مي شود. بروز شقاق طبق مقالات خارجي در مرد و زن مساوي است ولي در جامعه ي ايراني در زن ها بيشتر است.
علايم شقاق
درد شديد به هنگام اجابت مزاج و گاهي بعد از اجابت مزاج، وجود رگه هاي خون روي مدفوع و کاغذ توالت بطور کلي ميزان خونريزي در شقاق کم است و سوزش و خارش از علائم بيماري شقاق مي باشند. علايم شقاق عود کننده است يعني ممکن است در زمانهائي هيچ علائمي ديده نشود و پس از چندي مجددا علائم ظاهر شوند.
علل شقاق
مدفوع سفت و حجيم، اسهال طولاني و زمينه هاي ارثي
عوامل افزايش دهنده ي خطر
يبوست، بيماري کرون، زايمان، معاينه داخلي مقعد، جسم خارجي
پيشگيري از شقاق
جلوگيري از يبوست با غذاي پرفيبر و مايعات فراوان، رفع ديگر علل از قبيل اسهال.
تشخيص شقاق
با ديدن زخم در مقعد تشخيص داده مي شود. براي رد علل ديگر خونريزي ميتوان معاينه داخلي انجام داد. اگر بيمار درد شديد دارد معاينه داخلي مقعد بايد تا بهبودي به تعويق بيفتد. اگر شخص شقاق هاي متعدد دارد يا در محل غير معمول مثلا سمت چپ يا راست زخم دارد بايد احتمال بيماري هاي ديگر بررسي شود، از قبيل: بيماري هاي التهابي روده (کوليت اولسرو و پروکتيت اولسرو) سيفليس، نقص سيستم ايمني، سل، ايدز، کانسر مقعد.
اصول درماني
درمان يبوست با رژيم پر فيبر و مايعات و گاهي ملين، و در مواردي که اسهال مزمن وجود دارد درمان اسهال و کنترل درد، گرم کردن موضع. بي حس کننده هاي موضعي همراه با کورتيکوستروييدها براي کنترل درد استفاده مي شود. اسپاسم اسفنکتر داخلي معمولا با درمان داروئي از بين نمي رود. نيتروگليسيرين و ديلتيازم باعث پرخوني محل و در نتيجه منجر به تسريع در بهبودي زخم و نهايتا کاهش يا از بين رفتن اسپاسم مي گردد. در مواردي که پماد نيتروگليسيرين موجب سردرد مي شود پماد ديلتيازم بهتر است. گاهي از تزريق بوتاکس نيز در درمان شقاق استفاده مي شود. نشستن در لگن آب گرم به مدت حداقل ده دقيقه و سه بار در روز به کاهش اسپاسم اسفنکتر و درد کمک مي کند.
درمان جراحي شقاق
در مواردي که شقاق به درمان دارويي جواب ندهد يا بعد از درمان مجددا عود کند توصيه به عمل جراحي مي شود. عمل ترجيحي، قطع قسمتي از اسفنکتر داخلي مي باشد که در نتيجه آن فشار از روي اسفنکتر کاهش يافته و زخم ترميم مي شود. در 4 درصد موارد بعد از اين عمل بي اختياري در دفع گاز يا مدفوع پيش مي آيد که اين درصد در افرادي که به روش هاي ديگر مثلا دارو درمان مي شوند مشابه است لذا بهترين روش در درمان شقاق شل کردن اسفنکتر است.

فيستول مخرج
معمولاً بدنبال يک آبسه (دمل) اطراف مقعد به وجود مي آيد که معمولاً آبسه نياز به تخليه اورژانس با ليزر يا جراحي داشته و در 50 درصد موارد به دنبال درمان آبسه فرد دچار فيستول مي گردد. علامت اصلي آن ترشح چرکي طولاني مدت از يک سوراخ و گاهي چند سوراخ از اطراف مخرج مي باشد.
بنا به تعريف يک فيستول بايد حداقل 2 دهانه داشته باشد که بوسيله يک مجراي توخالي به يکديگر متصل مي شوند. اغلب فيستول هاي مخرج از غدد مترشح بلغم (muccos) مستقر در کانال مخرج منشا مي گيرند. اين غدد ابتدا عفوني مي شوند و سپس عفونت به آبسه منجر مي شود و زمانيکه آبسه باز يا پاره شود فيستول پديد مي آيد که ممکن است زير پوستي- زير مخاطي- داخل عضلاني و يا زير عضلاني باشد. و نيز فيستول مي تواند قدامي يا خلفي و يا منفرد يا مرکب يا نعل اسبي باشد.
علائم
شکايت اصلي معمولا ترشح مداوم يا متناوب است. معمولا سابقه آبسه عود کننده که خودبخود يا با جراحي تخليه شده است وجود دارد گاهي يک برجستگي که از آن چرک خارج مي شود يا بهبود يافته ديده مي شود. مجراي فيستول مانند طنابي لمس مي شود و مسير آن در مجاورت اسفنکتر و سوراخ اوليه قابل لمس است. فيستول هايي که به مدت طولاني عفوني و بدون درمان مانده اند مي توانند سبب عفونت هاي منتشر بشوند. سرطان(کارسينوم) در فيستول هايي مزمن و درمان نشده درموارد زيادي گزارش شده است و درمان موثر فيستول در واقع پيشگيري از اين واقعه است.
درمان
نکته مهم در درمان فيستول آنست که درمان داروئي به کمک آنتي بيوتيک و غيره هيچ جايگاهي نداشته و تنها درمان موثر انجام جراحي با ليزر يا بصورت سنتي مي باشد. درمان جراحي(فيستولوتومي) معمولا تنها درمان موثر است و جهت انجام آن سوراخ خارجي و داخلي(اوليه) باعبور پروب (ميله فلزي نازک و قابل انعطاف و نرم) و با استفاده از آب اکسيژنه و بلدومتيلن رقيق بايد پيدا شوند و مجرا يا مجاري فيستول بايد بطور کامل مشخص شوند و مجرا در تمامي طول آن باز unroffed شود بطوريکه فيستول به شکل يک زخم باز درآيد و بايد مطمئن شد که زخم حاصل از عمق به سطح بطور خود به خود ترميم مي شود. و در تمام روش هاي درماني اعم از جراحي معمولي و يا ليزر 5 تا 10 درصد بسته به طول و عمق فيستول احتمال عود وجود دارد.

کیست موئی
کیست موئی در نقاط مختلف بدن که محل رویش مو باشد می تواند ظاهر شود شایع ترین محل کیست موئی در درجه اول درقسمت صورت در آقایان و در خانم ها زیر بغل و ناحیه عانه است و در مرحله بعد قسمت تحتانی ستون فقرات در ناحیه ساکروم و یا دنبالچه می باشد بیماران معمولا با شکایت ترشح یا درد در این ناحیه مراجعه می کنند. علامت آن وجود یک یا چند عدد سینوس و یا سوراخ در این ناحیه می باشد اگر بیمار در مراحل اولیه مراجعه کند می توان بدون عمل جراحی و فقط با فیبر لیزر کیست را از بین برد که معمولا این اتفاق رخ نمی دهد و در ان زمان شخص مراجعه نمی کند زیرا علائمی نداشته که وادار به مراجعه به پزشک شود ولی اگر بیمار در مراحل بعدی و با عوارض مراجعه کند باید بافت حاوی این کیست با نوع دیگری از لیزر یا بدون لیزر برداشته شود. چون عود این بیماری شایع است هنگام عمل باید بافت حاوی سینوس بطور کامل برداشته شود و بعد از عمل نیز بیمار باید از رویش مو در این ناحیه جلوگیری کند.
سینوس پایلونیدال
از سن ۲۴-۱۵ سالگی رخ داده و بعد از سن ۴۰ سالگی غیرشایع است. این بیماری در مردان شایع تراست ولی در چند سال اخیر بخصوص بعد از متداول شدن کامپیوتر و کار با آن و همه گیر شدن این پدیده قرن اخیر در زنان و مردان به یک اندازه و یا تقریبا به یک نسبت دیده می شود و گاهی بدون علامت بوده و فقط در معاینه سوراخ های ریز پوستی دیده می شود وگاهی ترشحات چرکی یا خونابه ای از این سوراخ ها خارج می شود. شیوع 27 نفر در هر ۱۰۰۰۰۰ نفر است.
علت کیست مویی یا اتیولوژی بیماری
دو علت برای ان بیان می کنند:
۱- علت اصلی فرورفتن موهای این ناحیه به داخل پوست است. به همین علت این بیماری در افراد پرمو و افرادی که شغل نشسته دارند بیشتر دیده می شود. 2- علت ارثی. عوامل موثر دیگر شامل: نشستن های طولانی، چاقی، تعریق شدید، سابقه خانوادگی، شکاف عمیق بین دو باسن، شغل افرادی که در محل کار به طور طولانی حالت نشسته دارند. فشار شدید و یا ضربه های تکرار شونده به این ناحیه. در جنگ جهانی دوم بیشتر از 80 هزار سرباز به علت مشکلات مربوط به کیست مویی در بیمارستان بستری شدند که بیشتر آنها راننده های جیپ یا شبیه آن بودند زیرا در این راننده ها ناحیه استخوان دنبالچه تحریک شده یا تحت فشار شدید بود. به همین علت به این بیماری بیماری راننده های جیپ می گفتند.
علایم کیست مویی
گاهی اوقات هیچ علامتی در این بیماری دیده نمی شود ولی اکثرا درد، عفونت، قرمزی، تب و لرز و ترشح چرکی، گرمی پوست، ورم، اگر مجرای این سوراخ ها بسته شود ترشحات چرکی داخل حفره تجمع پیدا کرده و باعث ایجاد آبسه می شود که با درد شدید همراه است.
تشخیص کیست مویی
تشخیص کیست مویی با معاینه فیزیکی و دیدن سوراخهای ریز بین دو باسن داده می شود و بطور معمول آزمایش خون و عکسبرداری لازم نیست.
تشخیص افتراقی کیست مویی
تشخیص افتراقی شامل کیست درموئید و تراتوم این ناحیه است. تظاهرات کیست مویی می تواند شبیه تراتوم این منطقه باشد که به همین علت تشخیص درست خیلی مهم است زیرا اگر تشخیص تراتوم باشد موضع باید کاملا خارج شده و با انکولوژیست مشاوره شود.
عوارض کیست مویی
آبسه، عود کیست (۵۰- ۴۰ ٪) عفونت منتشر، بطور نادر کانسر پوست اسکواموس سل کارسینوما.
درمان کیست مویی
اگر شخص با آبسه ی این ناحیه مراجعه کند باید تحت عمل جراحی اورژانس تخلیه ابسه قرار بگیرد و انتی بیوتیک تجویز شود. وقتی ابسه تخلیه شد مدتی طول می کشد تا التهاب پوستی رفع شود. وقتی عفونت و التهاب پوستی کاملا بهبود پیدا کرد می توان عمل اصلی خارج کردن کیست را انجام داد. گاهی اوقات هم در همان مرحله اول کیست را می توان خارج کرد و بیمار را از عذاب بیشتر نجات داد.
اگر در معاینه ی شخصی که با ابسه این ناحیه مراجعه میکند سینوس واضح پوستی دیده نشود ممکن است این ابسه به دلیل کیست مویی نباشد و با تخلیه اولیه بهبود یابد. وقتی تشخیص کیست مویی برای بیمار گذاشته می شود عمل جراحی اصلی باید هرچه سریتعر برای بیمار انجام شود. زیرا با گذشت زمان وسعت کیست مویی بیشتر شده و عوارض ان مانند فیستول به سطح پوست ممکن است بروز کند.

روش های جراحی کیست مویی

  • جراحی به روش باز
    این عمل با بی حسی موضعی و یا نخاعی و یا بیهوشی عمومی انجام می شود. در این روش بافت حاوی کیست باید بطور کامل خارج شود. اگر کیست بطور کامل خارج نشود احتمال عود زیاد است و به همین خاطر می توان از تزریق مواد رنگی قبل از شروع عمل کمک گرفت. البته این کار زاید کار ساز نیست و حین عمل ممکن است مواد زنگی منتشر و منجر به وسعت غیر ضروری عمل شود. بعد از خارج کردن کیست، زخم باز گذاشته شده و با گاز مرطوب پر می شود. یک تا دو روز بعد می توان گازها را خارج کرده و زخم را با سرم نمکی شستشو داد.
    گاهی می توان از ژل یا پمادهای تسریع کننده رشد بافتی کمک گرفت. در روش کلاسیک پانسمان زخم باید با گاز مرطوب پر می شود. زخم ممکن است در روزهای اول ترشح زیادی داشته باشد که غیر طبیعی نبوده و عفونی نیست. اگر داخل زخم با گاز پر نشود ترشحات در این محل جمع شده و بوی بد می گیرد. قبل از انجام پانسمان بیمار می تواند حمام کرده و داخل زخم را شستشو کند یا در لگن آب گرم و نمک یا کمی بتادین بنشیند. در این روش بعد از ۳-۲ ماه زخم ترمیم خواهد شد، تمام این روشها کلاسیک است. امروزه از مواد دیگری برای شستشو و همچنین رشد زیادتر بافت استفاده می شود.
  • جراحی به روش بسته
    در این روش بعد از خارج کردن کیست، زخم به روشهای مختلف بسته می شود. بسته به نظر جراح می توان از درن برای خارج کردن ترشحات استفاده کرد. بخیه ها ۱۴-۱۰ روز بعد خارج میشود. بستن زخم بوسیله فلپ بطور اصلی در کیست های عود کرده یا دچار عارضه انجام می شود. این روش اسکار را کمتر کرده و باعث مسطح تر شدن فاصله ی بین دو باتک و کمتر شدن عود می شود. ولی اثرات پوستی بیشتر روی بدن بیمار گذاشته می شود و این روش در خانم ها پسندیده نیست.

مراقبت های بعد از عمل
باید حداقل دو بار در روز پانسمان صورت گیرد و داخل زخم با سرم و مواد دیگری که باعث رشد بیشتر بافتهای آن ناحیه شود استفاده کرد.
در روش جراحی به روش بسته
بیمار در روزهای اولیه پانسمان دارد. گاهی پزشک مربوطه برای بیمار درن (درن یک لوله لاستیکی و یا پارچه ای است) برای تخلیه ترشحات می گذارد که پس از کاهش ترشحات میتوان ان را خارج کرد. بسیاری با گذاشتن درن موافق نیستند زیرا همان گونه که درن ترشحات درونی را خارج می کند می تواند آلودگی بیرونی را هم به داخل هدایت کند (به علت نزدیکی این ناحیه به مقعد) به همین علت باید مراقب بود که زخم آلوده نشود و شاید بهتر است از درن استفاده نشود. معمولا بخیه ها بعد از 10 تا 14 روز خارج می شود.

نکته مهم: در هر دو روش این است که شخص باید بعد از عمل از تجمع و رشد مو در این ناحیه جلوگیری کند و بهتر است مرتب ناحیه تراشیده شود. گاهی اوقات جراح موهای لبه زخم را میسوزاند تا از رشد موها به داخل جلوگیری کند البته محل ورود مو به زخم مشخص نیست و شاید تراشیدن ناحیه بهترین کار برای جلوگیری از ورود مو به داخل بدن باشد.

عوارض بعد از عمل جراحی
◄عفونت زخم”ترمیم ضعیف زخم”عود
◄پیش اگهی کیست مویی
در صورت درمان نادرست و ناقص حدود 50 درصد بیماران ممکن است عود را تجربه کنند اما پیش اگهی طولانی مدت عالی است. در موارد نادر ممکن است کانسر رشد کند و پیش اگهی را تغییر دهد. مرگ ومیر از کیست مویی بی نهایت نادر است.
کاربرد لیزر در کیست مویی
۱- استفاده از لیزر برای از بین بردن موهای زاید: لیزرهای مختلفی با طول موجهای گوناگون برای ازبین بردن موهای زائد استفاده می شوند. موهای مشکی و ضخیم به این لیزرها خیلی خوب جواب می دهندو برعکس موهای بور و کرکی و کم رنگ به لیزر خوب جواب نمیدهند. بیمار باید بعد از عمل نظافت این ناحیه را رعایت کرده و از رشد موهای زائد در این ناحیه جلوگیری کند. نواحی یک تا دوسانتیمتر اطراف محل عمل شده و قسمت تحتانی تا ناحیه مقعد باید بطور مرتب از نظر رشد موهای زائد بررسی شده و تمیز شود.
۲- استفاده از دیود در درمان کیست مویی (در مراحل اولیه بیماری می توان با فیبر دیود وارد کیست شده وجداره ی کیست را از بین برد، در این صورت نیاز به جراحی نیست)البته در این مرحله علائم در حداقل ظاهر شده و یا بیماری بدون علائم است.
۳- استفاده از لیزر دی اکسید کربن برای برداشتن کامل ضایعه در مراحل پیشرفته کیست مویی: با این لیزر می توان بافت حاوی کیست را بطور کامل برداشت. این روش درعمل کیست مویی وسیع؛ کیست مویی با سینوس های متعدد و کیست مویی عارضه دار استفاده می شود.

محاسن استفاده از این لیزر در عمل کیست مویی عبارتند از:
◄ به علت بسته شدن عروق کوچک توسط لیزر خونریزی حین عمل کیست مویی به حداقل می رسد
◄ لیزر عصب های قطع شده ی حین برش جراحی را ترمیم می کند و به همین علت درد بعد از عمل کیست مویی کاهش می یابد.
و از همه مهمتر اینکه لیزر دی اکسید کربن هنگامی که به بستر زخم تابانده می شود باعث از بین رفتن ریشه های باقیمانده احتمالی حین عمل کیست مویی می شود.
۴- استفاده از لیزر درمانی بعد از عمل برای سرعت بخشیدن به ترمیم زخم.

نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

7 + 9 =

همچنین ببینید

بستن