بیماریهای گوارش و کبد

زخم معده و دوازدهه (باكتری هليكوباكترپيلوری)

اگر زخم اثني عشر داريد مي دانيد كه مي‏تواند مشكلي ناخوشايند و يا حتي دردناك باشد. اما آيا علت آن را مي‏دانيد؟ در گذشته تصور براين بود كه زخم‏ها توسط غذاي پرادويه، فشار روحي يا داشتن يك شخصيت مضطرب ايجاد مي‏شوند. اكنون مي‏دانيم كه اكثر زخم‏ها احتمالاً به علت عفونت با يك باكتري به نام هليكوباكتر پيلوري به وجود مي‏آيند.

علائم شايع زخم 
زخم‏ها ممكن است با يا بدون علامت باشند و اغلب، علائمي گذرا و غير مداوم دارند. اگر مبتلا به زخم هستيد، ممكن است متوجة بعضي از علائم شايع زير شده باشيد:
◄ سوزش، پيچش يا درد شبيه گرسنگي در ناحية معده، اغلب 1 تا 3 ساعت بعد از غذا يا در نيمه شب
◄ تهوع و استفراغ
◄ مدفوع قيري رنگ، سياه يا خون آلود (كه نشان دهندة خونريزي از زخم است).


چگونگي بررسي و معاينه شما
ارزيابي و معاينة شما به وسيلة پزشك مي‏تواند نشان‏دهد كه آيا شما زخم داريد يا نه و نيز تعيين كند كه آيا عامل آن هليكوباكترپيلوري است يا نه.
پزشك ممكن است سؤالاتي از شما بكند و احتمالاً يك سري آزمايش انجام دهد. ممكن است قبل از انجام آزمايش‏هاي گران قيمت درمان‏هاي خاصي انجام شود.
تاريخچه
پزشك شما احتمالاً خواهد پرسيد: آيا سابقة خانوادگي مثبت از لحاظ زخم داريد(زيرا زخم‏ها تمايل دارند كه به صورت خانوادگي بروز كنند).
همچنين ممكن است از شما سؤال شود: آيا سيگار مي‏كشيد يا مسكن مصرف مي‏كنيد (چرا كه اين كارها احتمال وجود زخم را بالا مي‏برند).

بعضي آزمايشات ويژه
بعضي آزمايش‏هاي خاصي مي‏توانند وجود زخم را تأييد كنند. عكس (اشعة‏ايكس) ويژه كه توسط باريم از قسمتهاي فوقاني دستگاه گوارش تهيه مي‏شود به تعيين محل زخم كمك مي‏كند.
در طي اين آزمون شما يك مايع گچي رنگ كه محتوي باريم است مي‏نوشيد. اين مايع كمك مي‏كند تا زخم در تصوير گرفته‏شده توسط اشعة‏ايكس ديده شود. معاينة توسط آندوسكوپي با يك لولة طويل كه از طريق دهان به طرف معده عبور داده مي‏شود انجام مي‏گردد و امكان مشاهدة نزديك زخم را به پزشك مي‏دهد. تعدادي آزمايش سرمي و تنفسي نيز در دسترس هستند كه وجود هليكوباكترپيلوري را در دستگاه گوارش شما نشان مي‏دهند.

نحوه درمان
بعد از اين كه تحت معاينه و بررسي قرار گرفتيد پزشك مي‏تواند درمان را شروع كند. اگر آزمايش‏ها نشان دهند كه باكتري هليكوباكترپيلوري در دستگاه گوارش شما وجود دارد، درمان‏هاي دارويي براي كشتن اين باكتري تجويز مي‏شود و نتيجتاً زخم نيز ترميم مي‏يابد.

درمان هاي دارويي
براي كشتن باكتري هليكوباكترپيلوري احتمالاً پزشك شما آنتي‏بيوتيك‏هاي ويژه‏اي تجويز خواهد كرد. اغلب درمانهاي دارويي معمول زخم نيز تجويز مي‏شوند. بيشتر اوقات كشتن اين باكتري مانع از برگشت زخم خواهد شد. گاهي اوقات همه باكتري‏ها كشته نمي‏شوند يا اينكه مجدداً برمي‏گردند. اگر اين حالت اتفاق بيفتد زخم ديگري تشكيل خواهد شد.

مواردي كه بايد پزشك را مطلع كنيد
با درمان مناسب، اكثر زخم‏ها بدون مشكل ترميم مي‏شوند اما اگر شما متوجه هر كدام از موارد ذيل شديد به پزشك خود اطلاع دهيد:
◄ استفراغ مكرر يا استفراغ خوني
◄ مدفوع قيري رنگ، تيره يا خوني
◄ درد ناگهاني و شديد
◄ كاهش مداوم وزن
◄ تداوم درد بعد از خوردن داروهايتان

زخم‏ها كجا تشكيل مي‏ شوند
يك زخم (جراحت يا ضايعه‏اي شبيه دهانة آتشفشان) مي‏تواند در دو منطقة اصلي دستگاه گوارش تشكيل شود: در اثني‏عشر جايي كه معده به روده كوچك متصل مي‏شود و ديگري در خود معده.
اين دو ناحيه محتوي اسيد و آنزيم‏هايي قوي هستند كه به هضم غذايي كه مي‏خوريد كمك مي‏كنند. براي محافظت بافت دستگاه گوارش در برابر اين مواد، معده و اثني‏عشر توسط لاية مخاطي محافظت كننده‏اي پوشيده شده ‏اند.

 به چه صورت هليكوباكترپيلوري باعث زخم مي ‏شود؟
باكتري هليكوباكترپيلوري شايع است و ممكن است از يك شخص به شخص ديگر انتقال يابد.
وقتي اين باكتري وارد بدن شود، دوست دارد كه در لاية مخاطي حفاظت كننده، كه معده و اثني‏عشر را مي‏پوشاند، مخفي شود، سپس لاية مخاط را تضعيف كند و بافت زيرين آن را تحريك نمايد.
اسيد ممكن است از لاية مخاط تضعيف شده عبور كند و بافت ملتهب زيرين را بسوزاند. اين عوامل ممكن است منجر به شكل‏گيري زخم در آستر معده يا اثني‏عشر شوند.

كمك به موفقيت درمان
داروهايتان را دقيقاً همان‏گونه كه پزشك يا داروسازتان به شما آموزش مي‏دهد مصرف كنيد. مصرف داروها ممكن است باعث شودكه شما براي مدت زمان كوتاهي احساس كنيد كه حالتان بدتر شده اما بايد بدانيد كه اين بهترين راه براي كشتن تمام باكتري‏هاي هليكوباكترپيلوري و ممانعت از برگشت زخم است. پرهيز از كشيدن سيگار و عدم مصرف مسكن‏هايي مانند آسپيرين و داروهاي مشابه مي‏تواند به بهبود زخم و جلوگيري از برگشت آن كمك كند.

نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

19 − 5 =